محمدرضا فرزانه

دبیر منطقه تهران اتحادیه انجمن های علمی حقوق ایران

دادرسی عادلانه یکی از مهم ترین ضرورت های عدالت قضایی می‌باشد که در تمام اسناد حقوق بشری چه در سطح جهانی و چه در سطح منطقه ای شناسایی شده است ؛ بر این اساس،  یکی از عواملی که جزء لاینفک و اجتناب ناپذیر یک دادرسی عادلانه و منصفانه محسوب می‌شود ،حضور وکیل مدافع در دادرسی و دفاع از حقوق مادی و معنوی موکل خود است ؛ به طوری که این مقوله پرورش یافته مکتب حقوق بشر و رهیافتی به سوی اجرای عدالت و حفظ کرامت انسانی می‌باشد ؛ منظور از استقلال کانون وکلا ، استقلال و خودمختاری در برابر حاکمیت و قدرت سیاسی حاکم بر جامعه و مصونیت از مداخله نابجای هر مرجع قدرتی در جامعه است ؛ از آنجا که هدف اصلی نهاد وکالت ، توانمندسازی سیستم قضایی در مسیر احقاق حق و در نتیجه تحقق امنیت قضایی می‌باشد ، لذا وکیل مستقل مهم ترین عنصر در سیستمی است که کارکرد آن ، استقرار نظم عادلانه بین آحاد مردم از یک طرف و مردم و نهاد حکومتی از طرف دیگر است. این استقلال به معنای خروج از حوزه کنترل و عدم پاسخگویی کانون وکلای دادگستری نیست بلکه به این معنا است که وکیل دور از فشار های سیاسی ، به بهترین نحو جهت احقاق حقوق جامعه تصمیم گیری نماید ؛ رسالت وکالت ، استقلال توأم با پاسخگویی و ایجاد نظم و عدالت اجتماعی و تحقق امنیت قضایی می‌باشد ؛ مسیر مرجع قضایی از حوزه وکالت عبور می‌کند و وکلا باید به گونه ای عمل کنند تا حق مردم را از طریق مرجع قضایی محقق کنند ؛ وکیل برای حمایت از مظلوم و کسی که مورد ظلم قرار گرفته است ، تلاش می‌کند ؛ همچنین ممکن است افرادی ظلم کنند و در این صورت هم وکیل تلاش می‌کند تا این افراد اصلاح شوند و در مسیر اجرای عدالت و احقاق حق حرکت کند ؛ جامعه ما تحصیل کرده رشته حقوق زیاد دارد اما آنگونه که شایسته است به نقش مؤثر وکلا پرداخته نشده است و در این امر وکلا نقش دارند ؛ وکلا برای ارتقای امنیت قضایی باید کیفیت کار خود را بالا ببرند و به رعایت ارزش های اخلاقی و حرفه ای اهتمام داشته باشند. وکلا باید رازدار و مصلحت اندیش موکل خود باشند و از سوی دیگر نیز به دنبال اجرای دقیق قانون باشند ؛ اگر وکلا به سوگند خود پایبند باشند ، به ارتقای امنیت قضایی کمک خواهند کرد.