*** میرتاجانی : اصل رازداری نیز حتی در جنگ باید حفظ شود. پزشکان و پرستاران موظف ‌اند اطلاعات شخصی و پزشکی بیماران را محرمانه نگه دارند و از افشای آن بدون دلیل موجه خودداری کنند
***بی‌طرفی کادر درمان نیز یکی دیگر از اصول مهم در زمان جنگ است. بی‌طرفی به این معناست که پزشکان و پرستاران نباید در درگیری‌های نظامی دخالت داشته باشند یا از موقعیت حرفه‌ای خود برای کمک نظامی به یکی از طرف‌ها استفاده کنند. اگر درمانگران از مراکز درمانی برای انتقال اطلاعات نظامی یا کمک به عملیات نظامی استفاده کنند، نه‌تنها اصول اخلاق پزشکی را نقض کرده‌اند، بلکه ممکن است امنیت مراکز درمانی را نیز به خطر بیندازند. حفظ بی‌طرفی باعث می‌شود طرف‌های درگیر جنگ به مراکز درمانی اعتماد داشته باشند و از حمله به آنها خودداری کنند
***بین‌المللی مانند صلیب سرخ و هلال‌احمر در نظارت بر اجرای قوانین انسانی، کمک‌رسانی و حمایت از مجروحان نقش بسیار مهمی دارند.در مجموع، با وجود خشونت و آشوب جنگ، قوانین حقوقی و اصول اخلاقی تلاش می‌کنند ارزش جان انسان حفظ شود. کادر درمان با پایبندی به این اصول می‌توانند نقش حیاتی در کاهش رنج انسان‌ها داشته باشند

حامی عدالت- گروه گزارش: به طور کلی می توان گفت که جنگ همواره با خشونت، نا امنی، تخریب و آسیب‌های گسترده انسانی همراه است. در چنین شرایطی که نظم معمول زندگی از بین می‌رود و فشارهای روانی و جسمی بر افراد افزایش می‌یابد، یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که باید همچنان بر پایه اصول انسانی و قانونی اداره شود، حوزه درمان و مراقبت‌های پزشکی است. پزشکان، پرستاران، امدادگران و سایر نیروهای حوزه سلامت در زمان جنگ با شرایطی روبه‌رو می‌شوند که تصمیم‌گیری در آن بسیار دشوارتر از زمان صلح است. با این حال، قوانین بین‌المللی و اصول اخلاق پزشکی تلاش می‌کنند حتی در سخت‌ترین شرایط نیز چارچوبی برای رفتار انسانی و حرفه‌ای در درمان مجروحان و بیماران فراهم کنند. این قوانین و اصول کمک می‌کنند تا در میان آشوب جنگ، احترام به جان و کرامت انسان‌ها حفظ شود و از رنج و آسیب‌های بیشتر جلوگیری گردد لذا با توجه به اهمیت موضوع حامی عدالت در اینباره با دکتر سید بشیر میرتاجانی ، متخصص ژنتیک و پژوهشگرحوزه پزشکی ودرمان گفت و گو کرده است .
دکترمیرتاجانی در اینباره می گوید : در سطح جهانی، مهم‌ترین مجموعه قوانین مرتبط با رفتار انسانی در جنگ، کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی به آن هستند. این قوانین که توسط بسیاری از کشورهای جهان پذیرفته شده‌اند، به‌طور مشخص بر نحوه برخورد با مجروحان، اسیران جنگی، غیرنظامیان و همچنین کادر درمان تأکید دارند.
وی اضافه کرد : یکی از اصول اساسی این کنوانسیون‌ها این است که همه مجروحان و بیماران باید بدون توجه به اینکه متعلق به کدام طرف درگیری هستند، مورد درمان قرار گیرند. به بیان دیگر، در حوزه پزشکی، دشمن و دوست معنا ندارد و تنها معیار تصمیم‌گیری، وضعیت سلامت و نیاز فوری بیمار است.
این متخصص ژنتیک ادامه داد: علاوه بر این، بر اساس قوانین بین‌المللی، کادر درمان، آمبولانس‌ها و مراکز درمانی از حمایت ویژه برخوردار هستند و حمله به آنها ممنوع محسوب می‌شود. همچنین رفتارهای غیرانسانی مانند شکنجه، تحقیر یا محروم کردن عمدی افراد از درمان از جمله مواردی هستند که می‌توانند به‌عنوان نقض قوانین جنگ و حتی جنایت جنگی تلقی شوند.
دکترمیرتاجانی بیان کرد : در کنار قوانین حقوقی، اصول اخلاق پزشکی نیز نقش بسیار مهمی در هدایت رفتار درمانگران در زمان جنگ دارند. اصولی مانند کمک به بیماران، جلوگیری از آسیب، احترام به کرامت انسان، رازداری و رفتار بدون تبعیض از جمله پایه‌های اخلاق حرفه‌ای در پزشکی هستند. این اصول در شرایط جنگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند، زیرا فشارهای محیطی ممکن است درمانگران را در موقعیت‌های پیچیده اخلاقی قرار دهد.
وی افزود : برای مثال ممکن است هم‌زمان چندین مجروح با شرایط متفاوت به مرکز درمانی منتقل شوند و امکانات محدود باشد. در چنین شرایطی پزشکان باید با استفاده از اصول تریاژ، یعنی اولویت‌بندی بیماران بر اساس شدت آسیب و احتمال نجات، تصمیم بگیرند چه کسی زودتر درمان شود. این تصمیم‌ها باید بر اساس معیارهای پزشکی گرفته شود و نه بر اساس تعلق فرد به یک طرف خاص از درگیری.

**** یکی از مهم‌ترین اصول اخلاقی در درمان حین جنگ، اصل درمان بدون تبعیض است

این پژوهشگرحوزه پزشکی ودرمان مطرح کرد : یکی از مهم‌ترین اصول اخلاقی در درمان حین جنگ، اصل درمان بدون تبعیض است. این اصل تأکید می‌کند که همه افراد، چه نظامی و چه غیرنظامی، و چه از نیروهای خودی و چه از نیروهای دشمن، حق دارند از خدمات درمانی برخوردار شوند. پزشک یا پرستار نباید تحت تأثیر احساسات، باورهای سیاسی، قومی یا مذهبی خود قرار گیرد.
دکترمیرتاجانی تصریح کرد : در واقع، وظیفه اصلی درمانگر در چنین شرایطی حفظ جان انسان‌ها و کاهش رنج آنهاست. اگر مجروحی از نیروهای دشمن دچار جراحت شدید باشد و در همان زمان یک سرباز از نیروهای خودی آسیب خفیف‌تری داشته باشد، از نظر اصول اخلاقی و پزشکی باید ابتدا فردی که وضعیت خطرناک‌تری دارد درمان شود.
وی توضیح داد : بی‌طرفی کادر درمان نیز یکی دیگر از اصول مهم در زمان جنگ است. بی‌طرفی به این معناست که پزشکان و پرستاران نباید در درگیری‌های نظامی دخالت داشته باشند یا از موقعیت حرفه‌ای خود برای کمک نظامی به یکی از طرف‌ها استفاده کنند. اگر درمانگران از مراکز درمانی برای انتقال اطلاعات نظامی یا کمک به عملیات نظامی استفاده کنند، نه‌تنها اصول اخلاق پزشکی را نقض کرده‌اند، بلکه ممکن است امنیت مراکز درمانی را نیز به خطر بیندازند. حفظ بی‌طرفی باعث می‌شود طرف‌های درگیر جنگ به مراکز درمانی اعتماد داشته باشند و از حمله به آنها خودداری کنند.
این متخصص ژنتیک اذعان داشت : از دیگر اصول مهم در قوانین انسانی جنگ این است که مراکز درمانی نباید برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار گیرند. بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و آمبولانس‌ها باید تنها برای ارائه خدمات پزشکی استفاده شوند. نگهداری سلاح در بیمارستان، استفاده از آمبولانس برای جابه‌جایی نیروهای نظامی یا تبدیل مراکز درمانی به پایگاه نظامی می‌تواند وضعیت حفاظت ‌شده این مراکز را از بین ببرد و جان بیماران و کادر درمان را در معرض خطر قرار دهد.
وی عنوان کرد : اسیران جنگی نیز بر اساس قوانین بین‌المللی از حقوق مشخصی برخوردار هستند که یکی از مهم‌ترین آنها حق دسترسی به درمان است. اسیران باید در صورت بیماری یا جراحت فوراً تحت درمان قرار گیرند و نباید مورد شکنجه، تحقیر یا رفتارهای غیرانسانی قرار بگیرند.
دکترمیرتاجانی ادامه داد : همچنین آنها باید از شرایط مناسب زندگی، از جمله دسترسی به غذا، آب، دارو و مراقبت‌های پزشکی برخوردار باشند. استفاده از خدمات درمانی به‌عنوان ابزاری برای فشار بر اسیران، مانند ندادن دارو یا درمان برای گرفتن اطلاعات، از نظر قوانین بین‌المللی کاملاً ممنوع است.
این متخصص ژنتیک تشریح کرد : جنگ علاوه بر آسیب‌های جسمی، تأثیرات عمیقی بر سلامت روان افراد نیز دارد. بسیاری از مجروحان و حتی نیروهای نظامی دچار مشکلاتی مانند اضطراب شدید، ترس، افسردگی یا اختلال استرس پس از سانحه می‌شوند. به همین دلیل یکی از وظایف مهم کادر درمان در زمان جنگ، توجه به حمایت‌های روانی از بیماران است. گوش دادن با احترام به بیمار، ایجاد حس امنیت و آرامش، و ارجاع افراد به متخصصان سلامت روان در صورت نیاز، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش آسیب‌های روانی کمک کند.

*** حفظ کرامت انسانی یکی از اصول بنیادی در ارائه خدمات درمانی در شرایط جنگ است

وی متذکر شد : حفظ کرامت انسانی نیز یکی از اصول بنیادی در ارائه خدمات درمانی در شرایط جنگ است. حتی اگر بیمار از نیروهای دشمن باشد یا قادر به صحبت کردن نباشد، درمانگر موظف است با احترام با او رفتار کند. این احترام شامل نحوه صحبت کردن، حفظ حریم خصوصی بیمار، جلوگیری از تحقیر یا بی‌احترامی و حتی نحوه برخورد با پیکر افراد کشته‌شده می‌شود.
دکترمیرتاجانی ابراز کرد : در شرایط جنگ معمولاً منابع درمانی محدود هستند. ممکن است دارو، تجهیزات پزشکی یا نیروی انسانی کافی در دسترس نباشد. در چنین شرایطی توزیع عادلانه منابع اهمیت زیادی پیدا می‌کند. تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده از منابع محدود باید بر اساس اصول اخلاقی و پزشکی انجام شود و هدف اصلی آن نجات بیشترین تعداد ممکن از بیماران باشد.
این پژوهشگرحوزه پزشکی ودرمان خاطرنشان کرد : اصل رازداری نیز حتی در جنگ باید حفظ شود. پزشکان و پرستاران موظف ‌اند اطلاعات شخصی و پزشکی بیماران را محرمانه نگه دارند و از افشای آن بدون دلیل موجه خودداری کنند.
وی اشاره کرد : قوانین بین‌المللی همچنین استفاده از تجهیزات و نمادهای پزشکی برای اهداف نظامی را ممنوع کرده‌اند. استفاده ابزاری از آمبولانس‌ها، لباس امدادگران یا نماد هلال‌احمر و صلیب سرخ برای فریب دشمن می‌تواند اعتماد به این نمادها را از بین ببرد و امنیت بیماران واقعی را تهدید کند.
دکترمیرتاجانی بیان کرد : در بسیاری از درگیری‌ها، نیروهای درمانی در نزدیکی میدان نبرد فعالیت می‌کنند تا به مجروحان خدمات اولیه ارائه دهند. وظیفه آنها درمان است و نباید در عملیات نظامی مشارکت کنند. اگر کادر درمان، البته با رعایت امنیت خود شاهد نقض قوانین انسانی باشد، از نظر اخلاقی موظف است آن را ثبت و گزارش کند.
این متخصص ژنتیک در پایان گفت : در نهایت، سازمان‌های بین‌المللی مانند صلیب سرخ و هلال‌احمر در نظارت بر اجرای قوانین انسانی، کمک‌رسانی و حمایت از مجروحان نقش بسیار مهمی دارند.در مجموع، با وجود خشونت و آشوب جنگ، قوانین حقوقی و اصول اخلاقی تلاش می‌کنند ارزش جان انسان حفظ شود. کادر درمان با پایبندی به این اصول می‌توانند نقش حیاتی در کاهش رنج انسان‌ها داشته باشند.